Cập nhật quy định kiểm định khí thải xe máy

Sau nhiều năm được thảo luận, quy định kiểm định khí thải đối với xe mô tô, xe gắn máy tại Việt Nam đã chính thức có lộ trình cụ thể. Đây là bước đi quan trọng nhằm kiểm soát ô nhiễm không khí đô thị, nhưng cũng khiến không ít chủ xe băn khoăn về thời điểm áp dụng, đối tượng xe bị ảnh hưởng và cách chuẩn bị để phương tiện của mình đáp ứng quy chuẩn mới.

Cơ sở pháp lý và quy chuẩn khí thải mới

Ngày 31/12/2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Thông tư 92/2025/TT-BNNMT, kèm theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 99:2025/BNNMT về khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ. Quy chuẩn này có hiệu lực từ ngày 30/6/2026, đánh giá khí thải xe máy dựa trên hai thông số chính là CO (carbon monoxide) và HC (hydrocacbon), chia thành 4 mức giới hạn khác nhau tương ứng với các tiêu chuẩn Euro từ thấp đến cao.

Tiếp đó, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 13/2026/QĐ-TTg quy định lộ trình áp dụng cụ thể trên phạm vi cả nước. Đáng chú ý, quy chuẩn này không áp dụng đối với xe mô tô, xe gắn máy thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an.

Lộ trình triển khai theo từng địa phương

Theo Quyết định 13/2026/QĐ-TTg, việc kiểm định khí thải xe máy sẽ không áp dụng đồng loạt trên cả nước ngay từ đầu, mà triển khai theo từng giai đoạn:

• Từ ngày 1/7/2027: Áp dụng tại Hà Nội và TP.HCM – hai địa phương có mật độ xe máy và mức độ ô nhiễm không khí cao nhất cả nước.
• Từ ngày 1/7/2028: Mở rộng đến các thành phố trực thuộc trung ương còn lại, gồm Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, Cần Thơ.
• Từ ngày 1/7/2030: Áp dụng trên phạm vi 28 tỉnh, thành còn lại của cả nước.

Các địa phương được phép chủ động áp dụng sớm hơn mốc thời gian trên nếu đủ điều kiện thực tế về hạ tầng kiểm định. Riêng từ ngày 1/1/2028, toàn bộ xe mô tô, xe gắn máy lưu hành tại Hà Nội và TP.HCM sẽ phải đáp ứng tối thiểu mức khí thải mức 2. Tại các khu vực được xác định là “vùng phát thải thấp” theo Luật Thủ đô, phương tiện lưu thông còn phải tuân thủ tiêu chuẩn nghiêm ngặt hơn theo quy định riêng của Hội đồng nhân dân TP Hà Nội.

Xe của bạn thuộc mức khí thải nào?

Việc phân loại mức khí thải được căn cứ theo năm sản xuất hoặc nhập khẩu của phương tiện, chia riêng cho xe mô tô (dung tích xi-lanh từ 50cc trở lên) và xe gắn máy (dưới 50cc):

• Đối với xe mô tô: xe sản xuất trước năm 2008 áp dụng mức 1; từ năm 2008 đến hết năm 2016 áp dụng mức 2; từ năm 2017 đến trước ngày 30/6/2026 áp dụng mức 3; từ ngày 1/7/2026 trở đi áp dụng mức 4.
• Đối với xe gắn máy: xe sản xuất trước năm 2016 áp dụng mức 1; từ năm 2017 đến trước ngày 30/6/2027 áp dụng mức 2; từ ngày 1/7/2027 trở đi áp dụng mức 4.

Nắm rõ mức khí thải xe của mình đang thuộc nhóm nào sẽ giúp chủ xe chủ động lên kế hoạch bảo dưỡng hoặc chuẩn bị thay thế phương tiện trước khi quy định kiểm định chính thức có hiệu lực tại địa phương mình sinh sống.

Cả nước cần bao nhiêu cơ sở để kiểm định?

Với hơn 74,3 triệu xe máy đang lưu hành trên cả nước, Cục Đăng kiểm Việt Nam ước tính cần hơn 5.000 cơ sở kiểm định, tương đương hơn 5.000 bộ thiết bị đo khí thải và đội ngũ đăng kiểm viên tương ứng để đáp ứng nhu cầu.

Phần lớn cơ sở kiểm định dự kiến được đầu tư dựa trên hệ thống các đơn vị bảo dưỡng xe máy hiện có của các doanh nghiệp thuộc Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam, nhằm tận dụng hạ tầng sẵn có, giảm áp lực đầu tư mới trong thời gian ngắn.

Chủ xe cần chuẩn bị gì trước lộ trình kiểm định?

Dù chưa đến thời điểm áp dụng chính thức tại hầu hết địa phương, chủ xe, đặc biệt là những ai đang sử dụng xe đời cũ, nên chủ động bảo dưỡng định kỳ, vệ sinh bộ chế hòa khí hoặc kim phun, thay dầu nhớt đúng hạn để động cơ vận hành ổn định, giảm nguy cơ không đạt chuẩn khi kiểm định chính thức triển khai. Đây cũng là cách giúp xe tiết kiệm nhiên liệu và kéo dài tuổi thọ động cơ trong quá trình sử dụng hàng ngày.

Song song với việc chuẩn bị cho quy định khí thải mới, chủ xe cũng không nên quên duy trì bảo hiểm xe máy bắt buộc trách nhiệm dân sự — loại giấy tờ bắt buộc phải mang theo mỗi khi lưu thông, độc lập với quy định kiểm định khí thải. Chủ xe có thể mua trực tiếp bảo hiểm xe máy trên ứng dụng Ví MoMo hoặc website, chỉ 2 bước với công nghệ quét cà vẹt bằng AI, nhận chứng nhận điện tử hợp lệ ngay tức thì, lưu trên điện thoại xuất trình khi cần. MoMo hợp tác với PVI, GIC, Cathay và Bảo Long, mức phí đúng quy định: 60.500đ/năm cho xe điện và xe dưới 50cc.

66.000đ/năm cho xe trên 50cc (đã VAT). Nếu mua trực tiếp trên ứng dụng Ví MoMo, được nhắc tái tục tự động và MoMo hoàn 100% phí phạt nếu chứng nhận điện tử không được chấp nhận khi kiểm tra.

Quy định kiểm định khí thải xe máy đánh dấu bước chuyển quan trọng trong việc kiểm soát ô nhiễm không khí đô thị tại Việt Nam, với lộ trình được thiết kế theo từng giai đoạn để giảm thiểu xáo trộn cho người dân. Trong thời gian chờ quy định chính thức áp dụng tại địa phương mình, chủ xe nên chủ động bảo dưỡng phương tiện đúng cách, đồng thời tập thói quen tra cứu bảo hiểm xe máy định kỳ để đảm bảo phương tiện luôn trong trạng thái sẵn sàng đáp ứng đầy đủ các quy định khi tham gia giao thông.